Ev alırken kontrol etmen gereken 7 konu

Bir evin fiyatını karşılaştırmak başlangıçtır. Satın alırken ayrıca neyin satıldığını, kimin satmaya yetkili olduğunu, dairenin belgelerini ve toplam finansman yükünü anlamak gerekir. Bu yedi başlık, hangi konuyu hangi belge veya uzmanla doğrulayacağını ayırmana yardımcı olur.

1. Malik, temsil yetkisi ve güncel tapu kaydı

Satıcıdan taşınmazın ada, parsel ve bağımsız bölüm bilgilerini iste. Malik veya yetkili temsilciyle işlem yaptığını doğrula. Üzerinde ipotek, haciz, şerh ya da başka kısıt bulunup bulunmadığını güncel kayıt üzerinden incele. Bir ilandaki “sorunsuz tapu” ifadesi, incelemenin yerini tutmaz.

TKGM’nin Web Tapu hizmetleri tapu işlemlerinin resmî başlangıç noktalarındandır. Başkasının kaydına sınırsız erişimin olduğunu varsayma; malik ve ilgili uzmanlarla usulüne uygun bilgi temin et. Vekâletli işlemde belgenin kapsamı ve geçerliliği ayrıca önem taşır.

2. Gezdirdiği daire gerçekten o bağımsız bölüm mü?

Bina girişi, kat, kapı ve bağımsız bölüm numarasını belgelerle eşleştir. Tapudaki nitelik ve pay bilgilerini, fiilen kullanılan bölümle birlikte değerlendir. “Kat irtifakı” ve “kat mülkiyeti” ifadelerinin anlamını, ruhsat ve yapı kullanma izniyle olan ilişkisini somut taşınmaz üzerinden sor.

Bir balkonun kapatılmış olması, bir alanın sonradan eklenmesi veya ortak alanın daireye katılması kullanım ile belge arasında fark yaratabilir. Bu farkı yalnızca metrekare avantajı gibi görme. İlgili belediye ve teknik/hukuki uzmanla durumun uygunluğunu doğrula.

3. Bina belgeleri ve teknik inceleme

Ruhsat, yapı kullanma izni, mevcut projeler ve varsa teknik değerlendirme belgelerini iste. Evi gezerken nem, çatlak veya tadilat izi görmek araştırılacak bir bilgidir; bunları fotoğrafa bakarak taşıyıcı sistem teşhisine dönüştürme. Aynı şekilde çatlak görmemek de güvenlik belgesi değildir.

Bina yaşı tek başına deprem dayanımı sıralaması oluşturmaz. Bakanlığın riskli yapı açıklamaları resmî sürecin çerçevesini verir; bir satın alma için ihtiyaç duyulan incelemenin kapsamını uygun uzmanla belirle. AFAD tehlike haritasını belirli bir binanın sağlamlık raporu gibi kullanma.

4. Fiyat karşılaştırmasını benzer evlerle yap

Aynı mahallede, yakın tarihte yayımlanmış, benzer oda sayısı ve alan ölçümüne sahip ilanları karşılaştır. Net ve brüt alanı karıştırırsan metrekare fiyatı hesabın yanıltır. Kat, asansör, otopark, ısıtma ve kullanım durumundaki farkları not et.

İlan fiyatı, tamamlanmış satış fiyatı değildir. Tek bir yüksek fiyatlı komşu ilan, baktığın evin ucuz olduğunun kanıtı olmaz. Aynı ev farklı kaynaklarda tekrar ediyorsa onu birkaç ayrı emsal gibi sayma. Yapay zekâ açıklamalarını veri ve belge sorularını düzenlemek için kullan; kesin değerleme yerine koyma.

5. Finansmanı toplam geri ödemeyle değerlendir

Kredi kullanacaksan yalnızca aylık taksiti değil; vade, toplam geri ödeme, gerekli peşinat, sigortalar ve bankanın açıkladığı masrafları birlikte incele. Banka değerlendirmesi ile satıcının istediği bedel arasında fark oluşursa bunu karşılayacak nakdi önceden hesapla.

Satış bedelinin yanına tapu ve işlem giderleri, varsa aracılık hizmeti, taşınma, gerekli tadilat ve ilk bakım kalemlerini yaz. Değişebilen ücretleri eski bir blog tablosundan alma; işlem tarihinde ilgili kurum ve sözleşmeden doğrula. Acil giderler için bütün birikimini tek kalemde tüketmemek üzere ayrıca bir pay planla.

6. Kullanım ve teslim koşullarını öğren

Evde kiracı veya başka kullanıcı bulunup bulunmadığını sor. “Satın alınca hemen taşınırsın” sözünü otomatik kabul etme; mevcut ilişkinin ve teslim yükümlülüğünün hukuki durumunu incelet. Teslim tarihi, evde kalacak eşyalar, mevcut hasarlar ve sayaç düzeni yazılı olsun.

Apartman veya site yönetiminden ortak giderler, planlanan büyük işler ve yönetim düzeni hakkında bilgi iste. Asansör, çatı veya dış cephe için gündemde bir çalışma varsa hem maliyeti hem de günlük yaşam etkisini değerlendirebilirsin. Kimin hangi giderden sorumlu olacağını belirsiz bırakma.

7. Kapora ve satış sürecini belgeye bağla

Ödeme yapmadan önce bedelin kime, hangi amaçla ve hangi şartlarla verildiği açık olsun. İade, cayma ve işlemin gerçekleşmemesi durumlarını yazılılaştır. Banka üzerinden ödeme yapmak iz bırakır; fakat tek başına yetki veya sözleşme sorununu çözmez.

Son kontrolde şu dosyayı tamamla: güncel kayıt bilgileri, yetki belgeleri, teknik soruların cevapları, finansman planı ve teslim mutabakatı. Eksik bir kalem varsa sırf ilan kaçacak endişesiyle araştırmayı atlama. Kiralama kontrol listesindeki ziyaret ve teslim soruları satın alırken de işine yarar.